Tại thủ đô Riyadh, văn phòng Snøhetta tạo nên một công trình công cộng với kiến trúc mang tính phản chiếu đầy táo bạo – một ga tàu điện nơi ánh sáng, vật liệu công nghiệp và cây xanh hòa quyện.
Được thiết kế bởi văn phòng kiến trúc Na Uy Snøhetta từ năm 2012, ga tàu điện Qasr AlHokm là một trong bốn mắt xích trọng yếu trong hệ thống metro 85 ga của Riyadh – mạng lưới giao thông công cộng có công suất lên đến 3,6 triệu lượt hành khách mỗi ngày, chính thức vận hành từ năm 2025. Trong một thành phố có gần 97% chuyến đi vẫn phụ thuộc vào phương tiện cá nhân, hệ thống ga tàu điện này đánh dấu một bước chuyển mình đáng chú ý trong tư duy phát triển đô thị.
Công trình hiện đại nổi bật giữa khu phố lịch sử Al-Qiri.
Bề mặt thép uốn cong kép, được đánh bóng gương không đường nối.
Điểm nhấn đắt giá của toàn công trình là tán che thép không gỉ khổng lồ phía trên lối vào chính. Bề mặt được làm từ các tấm thép uốn cong kép dày 8mm, hàn liền và đánh bóng hoàn toàn để tạo ra một khối gương liên tục. Kết cấu spaceframe phía dưới nhẹ nhàng nhưng vững chãi, với các thanh giằng có thể điều chỉnh, cho phép tán che vươn rộng ra ngoài phần đế hình nón. Phía trên mái, các tấm pin mặt trời đảm nhiệm sản xuất năng lượng; phía dưới, bề mặt gương dẫn ánh sáng tự nhiên xuống các tầng ngầm và tạo bóng mát cho quảng trường bên ngoài.
“Khi bước ra khỏi hầm và nhìn lên, bạn thấy một bức tranh toàn cảnh 360o của thành phố phản chiếu trên mặt gương. Cảm giác định vị không gian trở nên trực quan và đầy mê hoặc.” – Robert Greenwood, trưởng dự án.
Những ống kính trong suốt lộ diện đoàn tàu di chuyển bên trong.
Hai tuyến metro được bọc trong các ống kính trong suốt nhô thẳng vào giếng trời. Từ bất kỳ tầng nào, hành khách đều có thể quan sát đoàn tàu lướt đi, cảm nhận chiều sâu và quy mô của không gian ngầm. Giải pháp này không chỉ phục vụ định hướng mà còn biến việc chờ tàu điện tại ga thành một trải nghiệm thị giác sống động.
Ảnh: Iwan Baan
Thảm thực vật xanh mát ở độ sâu 35m giữa lòng một trong những thành phố nóng nhất thế giới.
Tại đáy giếng trời, ở độ sâu khoảng 35 mét, Snøhetta tạo ra một khu vườn xanh có sự kiểm soát nhiệt độ, duy trì sự xanh mát quanh năm giữa khí hậu khắc nghiệt của Riyadh. Hệ thống tưới tiêu được vận hành thông minh nhờ nguồn nước thu gom từ quảng trường và tán che thép. Đây là khoảng lặng lý tưởng để hành khách nghỉ ngơi, tận hưởng bầu không khí trong lành trước khi tiếp tục hành trình.
Mặt sàn terrazzo trải dài, xóa bỏ mọi ranh giới đô thị.
Bên ngoài, quảng trường được lát terrazzo mịn, tạo nên một không gian dân sự mở hoàn toàn, không vỉa hè hay bậc thềm ngăn cách. Đặc biệt, các kênh thoát nước được thiết kế hướng về phía Thánh địa Makkah, cho phép nơi đây chuyển đổi thành không gian cầu nguyện ngoài trời trong các dịp lễ, kết nối hài hòa với nhà thờ Hồi giáo được tái thiết ngay trong cùng dự án.
Những ô cửa sổ hình tam giác trong kiến trúc Najdi được tái hiện bên trong công trình.
Tường giếng trời được chạm khắc theo họa tiết cửa sổ truyền thống Najdi với 326 ô tam giác với ba kích cỡ khác nhau, vừa tạo hiệu ứng ánh sáng lọc dịu, vừa gợi ngôn ngữ kiến trúc bản địa của các khu phố lân cận.
Đối lập với sự tĩnh lặng của họa tiết Najdi là bức tường nghệ thuật dài hơn 100m được ghép từ 879 chi tiết tích hợp âm thanh và ánh sáng, mang đến một biểu đạt hình ảnh mượt mà, điềm tĩnh, tạo nên sự tương phản với tốc độ của những đoàn tàu.
Quảng trường trở thành một không gian sinh hoạt cộng đồng được yêu thích.
Cấu trúc hình nón ngược tạo điểm nhấn hiện đại, nổi bật giữa cảnh quan xanh và các công trình đá truyền thống.
Thực hiện: Dương Đoàn| Theo: Archdaily | Ảnh: Snøhetta
Xem thêm:
Cửa hàng Canal St – Cảm hứng từ ga tàu điện ngầm
Căn hộ Nautilus: Tàu ngầm Marseille và giấc mơ sống dưới lòng đại dương
270 Park Avenue: Điểm nhấn kiến trúc mới của New York
